บ้าน วัด วัง

บ้าน วัด วัง

เอกสารกลุ่มนี้ประกอบด้วยหนังสือ 3 เล่ม บทความ 1 บทความ ดังนี้

       ระวิวรรร โอฬารรัตน์มณี (2015) ได้กล่าวถึงรูปแบบบ้านเรือนพม่า ไว้ในหนังสือเรื่อง รูปแบบบ้านเรือนของกลุ่มชาติพันธ์ในอุษาคเนย์ โดยสรุปสาระสำคัญได้ว่า เรือนพม่ามีเอกลักษณ์บางประการจากการผสมผสานวัฒนธรรมจีนและอินเดีย แม้จะใช้วัสดุพื้นฐานจากไม้ ไม้ไผ่ หญ้า ใช้ระบบเสาและคานเป็นโครงร่างเหมือนกัน ใช้ระดับแบ่งพื้นที่คล้ายเรือนอุษาคเนย์ในคาบสมุทร แต่เทคนิคการใช้วัสดุจะเฉพาะตัว กล่าวคือนิยมใช้ไม้ไผ่สานเป็นเสื้อปิดผนังเกือบทั้งหมด ตลอดจนใช้รองหลังคาภายในด้วย การวางเรือนมีลักษณะติดดินผสมผสานประปรายลักษณะเหล่านี้พบได้มากในเรือนชนบทของจีนและอินเดีย เรือนพม่าที่อยู่ในที่ร้อนแล้ง เช่น ตอนกลางของพุกาม มีการใช้พื้นที่ใต้ถุนค่อนข้างถาวร และพบความเปลี่ยนแปลงคือมีการกั้นใต้ถุนด้วยฝาสานเป็นส่วนใหญ่ในขณะที่บริเวณริมฝั่งน้ำยังพบเรือนเสาสูงบ้าง เตี้ยบ้าง ผสมปนเปกันไป

(ที่มา : หนังสือ รูปแบบบ้านเรือนของกลุ่มชาติพันธ์ในอุษาคเนย์)

       ศักดิ์ชัย สายสิงห์ (2016) ได้กล่าวถึงวิหารชเวนันดอ  ไว้ในบทความเรื่อง วัดชเวนันดอ จอง วัดวิหารไม้ทองคำ สรุปสาระสำคัญได้ว่า ชเวนันดอ แปลว่า วิหารไม้สีทองคำ กล่าวกันว่าวิหารไม้หลังนี้แต่เดิมเป็นตำหนักของพระเจ้ามินดงในพระราชวังมัณฑะเลย์และเป็นพระตำหนักที่พระเจ้ามินดงประทับจนสวรรคต เมื่อพระเจ้ามินดงสวรรคตแล้ว พระเจ้าธีบอได้รื้อมาถวายวัดแห่งนี้ ทางวัดได้สร้างประกอบขึ้นมาใหม่เป็นพระวิหารที่มีลักษณะเป็นปยาธาตุ (เรือนชั้นซ้อนแบบพม่า) และนำพระพุทธรูปมาประดิษฐานไว้บนบุษบกที่สร้างเลียนแบบสหาสนบัลลังก์ ความสำคัญของวิหารหลังนี้ คือเป็นงานช่างหลวงชั้นสุดท้ายเนื่องจากภายในพระราชวังมัณฑะเลย์เองไม่มี เนื่องจากโดนไฟไหม้ในสมัยสงครามโลกครั้งที่ 2 วิหารหลังนี้มีการแกะสลักไม้ที่ประณีตและงตุงามเมื่อสร้างใหม่เป็นวิหารในวัดแล้วช่างได้สลักไม้เป็นเรื่องพุทธชาดกมาประดับไว้หลายตอนโดยเฉพาะเรื่องทศชาติ (ต่อเต็มเพิ่มหลังจากที่ตัดแปลงเป็นวัดแล้ว)

(ที่มา : https://travel.mthai.com/world-travel/72420.html)

       สุรสวัสดิ์ ศุขสวัสดิ์ (2011) ได้กล่าวถึงพระราชวังมัณฑะเลย์ ไว้ในหนังสือเรื่อง ศิลปะในประเทศพม่า โดยสรุปสาระสำคัญได้ว่า พระราชวังมัณฑะเลย์ ซึ่งชาวพม่าเรียกว่าเมียะนันซัน มีลักษณะเฉพาะที่ทำให้แตกต่างไปจากพระราชวังทั้งหลายในแถบเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ คือประกอบด้วยกลุ่มอาคารไม้ที่ตั้งอยู่บนพื้นก่อด้วยอิฐ อันเป็นสัญลักษณ์ของวิมาน อาคารแต่ละหลังจะมีห้องเดียว ตั้งอยู่แยกจากกันเป็นหลัง ๆ ทั้งหมดสร้างด้วยโครงสร้างไม้ มีหลังคาเป็นตะกั่ว ตามค่านิยมและกฎมณเฑียรบาลพม่า พระราชวังมัณฑะเลย์สร้างขึ้นจากการรื้อถอนพระราชวังหลังเดิมที่เมืองอมรปุระมาปลูกขึ้นใหม่ในสมัยพระเจ้ามินดง

(ที่มา : https://blog.bangkokair.com/6-ที่เที่ยวมัณฑะเลย์-เยื/)

       เชษฐ์ ติงสัญชลี (2012) ได้กล่าวถึงศิลปะอมรปุระ-มัณฑะเลย์ ไว้ในหนังสือเรื่อง เจดีย์ในศิลปะพม่า-มอญสรุปสาระสำคัญได้ว่า เจดีย์แบบพม่าแท้ในศิลปะอมรปุระ-มัณฑเล อาจวิเคราะห์แยกองค์ประกอบแต่ละส่วนของเจดีย์ได้ดังนี้ 1) แผนผัง แผนผังของเจดีย์แบบพม่าแท้ในศิลปะอมรปุระ-มัณฑเลอยู่ในผังสี่เหลี่ยมเพิ่มมุมเช่นเดียวกับเจดีย์ชเวซิกอง โดยมีมุมประธานเป็นมุมใหญ่เพียงมุมเดียว มุมอื่น ๆ เป็นการเพิ่มมุมขนาดเล็กการเพิ่มมุมขนาดเล็กนี้ จึงทำให้แผนผังโดยรวมของเจดีย์ยังอยู่ในฝั่งสี่เหลี่ยม 2) จำนวนชั้นฐาน จากการศึกษาพบว่าเจดีย์ทุกองค์ในศิลปะอมรปุระ-มัณฑเลประกอบด้วยฐานในผังสี่เหลี่ยมเพิ่มมุม 3 ชั้นซ้อนกันเสมอ แต่ละชั้นมีขนาดเล็กเป็นลำดับลงทำให้เค้าโครงของฐานทั้งสามซ้อนกันคล้ายพีระมิดขั้นบันได และด้านบนฐานแต่ละชั้นปรากฏลานประทักษิณเสมอ แสดงให้เห็นความสืบเนื่องมาจากเจดีย์ชเวสิกอง 3) ลวดบัวฐาน ลวดบัวฐานแต่ละชั้นมีเค้าโครงสำคัญเป็นลวดบัว “แบบพม่าแท้” ตามแบบที่สืบทอดมาจากศิลปะพุกาม คือ ฐานเป็นบัวซึ่งประกอบด้วยบัวคว่ำและบัวหงาย ตรงกลางเป็นห้องไม้กว้างที่มีลูกแก้วเส้นเล็กคาดสองเส้น

          จากการศึกษาประเด็น “บ้าน วัด วัง” พบว่าในงานของระวิวรรณ ได้กล่าวถึงลักษณะสำคัญของเรือนแบบพม่า คือ เรือนพม่ามีเอกลักษณ์บางประการจากการผสมผสานวัฒนธรรมจีนและอินเดีย ในงานของศักดิ์ชัย สายสิงห์ ได้กล่าวถึงวิหารชเวนันดอ โดยได้ชี้ให้เห็นว่าความสำคัญของวิหารชเวนันดออยู่ที่การเป็นงานช่างหลวงชิ้นสุดท้ายที่เหลืออยู่ และมีความอ่อนช้อย วิจิตรตระการตา  ในงานของสุรสวัสดิ์ ศุขสวัสดิ์ ได้กล่าวถึงพระราชวังมัณฑะเลย์ ว่าสร้างขึ้นจากการรื้อถอนพระราชวังหลังเดิมที่เมืองอมรปุระมาปลูกขึ้นใหม่ในสมัยพระเจ้ามินดง และมีลักษณะเฉพาะที่แตกต่างไปจากพระราชวังทั้งหลายในแถบเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ สร้างด้วยโครงสร้างไม้ มีหลังคาเป็นตะกั่ว ตามค่านิยมและกฎมณเฑียรบาลพม่า ในงานของเชษฐ์ ติงสัญชลี ได้กล่าวถึงศิลปะอมรปุระ-มัณฑะเลย์ ว่าในส่วนของแผนผังและจำนวนชั้นฐานได้รับอิทธิพลจากชเวซิกอง ส่วนลวดบัวฐานมีลักษณะของสิลปะแบบพม่าแท้